Achter Samtrot schuilt een mooi verhaal. Het druivenras is ontstaan door een natuurlijke mutatie van de Pinot Meunier druif. Inderdaad, de minst bekende van de 3 toegestane druivenrassen in de Champagne streek. Deze druif heet in Duitsland Schwarzriesling.
Het ras is ontdekt toen ene Hermann Schneider uit Heilbronn merkte dat bepaalde wijnstokken het beter deden dan anderen. Deze wijnstokken werden geselecteerd en gekloond. Over de jaren werd duidelijk dat deze wijnstokken een hogere rijpheid behaalden dan andere wijngaarden met 'normale' Schwarzriesling.
Enkele jaren later ontdekte Schneider in een nabijgelegen wijngaard een zeer opvallende druivenstok. Het was wel degelijk Schwarzriesling, maar de bladeren van de plant waren niet behaard, zoals bij Schwarzriesling normaal gesproken het geval is.
Men vermoedde een natuurlijke mutatie en na isolatie van de plant is deze vermeerderd middels klonen. Het ontstane ras bleek enkele belangrijke voordelen te hebben voor de wijnproducenten:
- De opbrengst is minder wisselend dan die van Schwarzriesling
- Beter bestand tegen aantasting door ziekten
- Beter bestand tegen voorjaarsvorst
- Na voorjaarsvorst hersteld de plant sneller
- Opbrengst blijft langer constant bij ouder worden van de plant
- De kwaliteit is doorgaans beter dan Schwarzriesling
Het karakter van de wijnen ligt doorgaans dichter bij Spätburgunder (Pinot Noir) dan bij de directe voorouder Schwarzriesling (Pinot Meunier). Het ras is wijnrechtelijk dan ook als een kloon van Spätburgunder opgenomen.